පූජ්ය මාතර ශ්රී ඥානාරාම හිමි
බුදුදහම තුළ උගන්වනු ලබන ප්රධාන භාවනා මාර්ග දෙක වන්නේ සමථ සහ විදර්ශනා යන දෙකයි. සමථ භාවනාව චිත්ත භාවනාව, සමාධි භාවනාව යන නම් වලින්ද හැඳින්වේ. විදර්ශනා භාවනාව ප්රඥා භාවනාව නම් වේ. විදර්ශනා යන්නෙහි අරුත විශේෂයෙන් දැකීම යන්නයි. එනම් ප්රඥාවයි. අටුවාවල සඳහන් වන අන්දමට ප්රඥාව තෙවැදෑරුම් වේ.
උදාහරණයක් ලෙස රන් කාසියක් බාල දරුවෙකුට ලැබුණු විට ඔහු එහි වටිනාකමක් නොදනී. ඔහුට එය සෙල්ලම් කිරීමට උපකරණයක් පමණක් ද විය හැකිය. නමුත් එය සාමාන්ය මිනිසෙකුට ලැබුණු විට එහි වටිනාකමක් ඇති බව ඔහු දනී. එහෙත් එහි නිවැරදි වටිනාකම දැනගන්නේ එය රන්කරුවෙකුට ලැබුණු විටය. තිදෙනාටම ලැබුණු වස්තුව එකක් වුවත් තිදෙනා ඒ දෙස බලාගත් තීරණ වෙනස්ය. ප්රඥාවද එලෙසය. එය පිළිවෙළින් සඤ්ඤා, විඤ්ඤාණ, පඤ්ඤා යනුවෙන් හැඳින්විය හැකිය.
විදර්ශනා ප්රඥාව යනු ලොව ඇති සියලු සංස්කාර ධර්මයන්ගේ යථාස්වරූපය අවබෝධවීමයි. සත්වයා පුද්ගලයා සහිත ලෝකය ජීව අජීව සෑම ධර්මයක්ම හේතු ප්රත්යයන්ගෙන් හටගත් බවත් හේතු ප්රත්යයන් නිරෝධ වීමෙන් එම ධර්ම නිරෝධ වන බවත් අවබෝධ කර ගැනීම එම ප්රඥාවයි. මෙය සරල ලෙසින් දිස්වුවද අසීරුය.
.
4 comments
No ping yet
Shyamali says:
December 23, 2010 at 7:01 AM (UTC 5.5)
Ithamath Vatina Durlaba Pothak Bohoma Pin.
Buddhika says:
June 12, 2012 at 8:48 AM (UTC 5.5)
godak pin
Chandrika says:
July 26, 2012 at 3:49 PM (UTC 5.5)
Thank you very much for providing such a valuable book to everyone. This is a Dharma Dana itself.
Obata boho pin ath wewa!
Chandrarathne says:
August 10, 2012 at 12:49 PM (UTC 5.5)
Valuble book